Asnoru (asnoru) wrote,
Asnoru
asnoru

Реконструкция Старого замка: Сказка о потерянной совести + комикс


[На беларускай мове...]Рэканструкцыя Старога замка: Казка пра страчанае сумленне
У сувязі з аднаўленнем работ у гродзенскім Старым замку, закліканых вярнуць каралеўскай рэзідэнцыі больш прадстаўнічае аблічча, дарэчна ўспомніць пра спрэчкі, што вядуцца вось ужо некалькі гадоў вакол праекта архітэктара Уладзіміра Бачкова, узятага для рэалізацыі на гістарычным аб'екце ў Гродне. Малады мінскі гісторык Мікалай Волкаў выступае апанентам Бачкова, хоць вымушаны апанаваць яму ў асноўным завочна, з-за нежадання кіраўніка рэканструкцыі ўступаць у сур'ёзныя навуковыя дыскусіі з навукоўцамі. Аўтар не з'яўляецца асобай залежнай ад каго-небудзь з фігурантаў гэтай гісторыі і таму спакойна можа выказаць сваё меркаваньне.

Адпраўной кропкай барацьбы Волкава за навукова абгрунтаваную рэстаўрацыю можна лічыць публікацыю ў ягоным блогу, зробленую ім у красавіку 2015 года: “Das ist fantastisch, ці замак У. Бачкова Ў Горадні”. Праз некаторы час падаспела і паўнавартасная навуковая праца гісторыка, якая змяшчае крытыку праекта Бачкова: “Архітэктура Старога замка Ў Гродна ў XVI - XVIII стст .: выгляд І прызначэнне збудаванняў размешчаных Уздоўж нёманскай Сьцяны”. У дадзенай нататцы не ставіцца задача падрабязна спыніцца на ўсіх заўвагах Волкава, дастаткова сказаць, што падобная салідная навуковая публікацыя, створаная на аснове працы з велізарнай колькасцю крыніц, павінна была атрымаць навуковы адказ ад крытыкаванага ў ёй Бачкова, калі апошні, вядома, у стане адказаць і хацеў бы абараніць навуковыя падставы свайго праекту. Архітэктару варта было б абгрунтаваць некалькі сваіх рашэнняў, а менавіта: двухпавярховыя галерэі, трэці і чацвёрты паверх ва ўязной вежы і вежы над Нёманам адпаведна, а таксама прыбудову да вежы (так званую камяніцу). Навуковага адказу Волкаву Уладзімір Бачкоў даць так і не змог, што кажа само за сябе. У выпадку рэалізацыі праекта вежа і галерэя могуць «падрасці» на паверх. Не цяжка здагадацца, што гэта прывядзе да падаражання праекта (ці ня гэта ключавая дэталь гэтай гісторыі?), павялічыць нагрузку на гару, і без гэтага раздзіраную апоўзнямі, а, акрамя таго, нанясе ўрон аўтэнтычным сценам замка. Пасля даволі значнай шуміхі ў СМІ Уладзімір Бачкоў і людзі якія падтрымліваюць яго праект усё ж спадабніліся даць нешта накшталт адказу Волкаву і іншым крытыкам. Тэлеканал "Гродна Плюс" зняў сюжэт пра працы ў замку, у ім архітэктар, задуменным голасам, згадаў «ключ», які «быў закладзены ў прапарцыйнай сістэме», замест таго, каб спаслацца на інвентары, малюнкі і іншыя гістарычныя крыніцы, а дырэктар музея Юрый Кітурка спрабаваў даказаць існаванне двухпавярховай галерэі, зачымсцi паказвая дзвярны праём, што можа наводзіць на думку аб тым, што ён і сам не разумеў свой аргумент.

З вышэйсказанага ня варта рабіць выснову аб адназначнай праваце, адносна аблічча замка, Волкава і няправасці Бачкова. Аднак калі кіраўнік навуковай рэстаўрацыі не знаходзіцца ў полі канструктыўнага дыялогу з калегамі, даступнага для ўсіх зацікаўленых спецыялістаў, і аперуе туманнымі эстэтычнымі палажэннямі, замест прынятых у гістарычнай навуцы, гэта выклікае пытанні аб дарэчнасці падобнага падыходу.

Пад адным з матэрыялаў пра сітуацыю вакол замка, апублікаваным на сайце гродзенскага СМІ, нейкі карыстальнік пакінуў каментар, у якім параіў мінчуку Волкаву не лезці ў гарадзенскія справы і заявіў, што гродзенцы пабудуюць столькі паверхаў у замку колькі захочуць. Ёсць людзі якія лічаць, што галоўнае прыгажосць і «не важна як там было пры каралях». Можна параіць аматарам пазбаўленай гістарычных каранёў прыгажосці замахнуцца адразу на стварэнне ў цэнтры Гродна Луўра або Сабора Святога Пятра. Хай такога тут і не было, затое вось будзе вельмі прыгожа. Жаданне будаваць прыгожае і новае, а не адраджаць і захоўваць старызну, квітнела ў СССР, з-за чаго Гродна не далічыўся многіх выбітных помнікаў архітэктуры. Жыва яно і пасля развалу Саюза. Да прыкладу, у расійскім горадзе Йошкар-Ола створана цэлая псеўдагістарычны вуліца - Набярэжная Бруге, архітэктура якой капіюе старадаўнюю еўрапейскую. Аднак Гродна не мае патрэбы ў тым, каб прыкідвацца Еўропай - ён і ёсць важная частка гістарычнай Еўропы. Казачныя замкі - створаныя з сапраўдных псеўдарэканструктарамi, няздольнымі правесці якаснае, навуковае адраджэнне аб'екта. Хіба гэта тое, што трэба Беларусі ў цэлым і Гароднi ў прыватнасці?


В связи с возобновлением работ в гродненском Старом замке, призванных вернуть королевской резиденции более представительный облик, уместно вспомнить о спорах ведущихся вот уже несколько лет вокруг проекта архитектора Владимира Бачкова, взятого для реализации на историческом объекте в Гродно. Молодой минский историк Николай Волков выступает оппонентом Бачкова, хотя вынужден оппонировать ему в основном заочно, из-за нежелания руководителя реконструкции вступать в серьёзные научные дискуссии с учёным. Автор не является лицом зависимым от кого-либо из фигурантов этой истории и поэтому спокойно может высказать своё мнение.

Отправной точкой борьбы Волкова за научно обоснованную реставрацию можно считать публикацию в его блоге, сделанную им в апреле 2015 года: "Das ist fantastisch, ці замак У. Бачкова ў Горадні". Через некоторое время подоспела и полноценная научная работа историка, содержащая критику проекта Бачкова: "Архітэктура Старога замка ў Гродна ў XVI – XVIII стст.: выгляд і прызначэнне збудаванняў размешчаных уздоўж нёманскай сцяны". В данной заметке не ставится задача подробно остановиться на всех замечаниях Волкова, достаточно сказать, что подобная солидная научная публикация, созданная на основе работы с огромных количеством источников, должна была получить научный ответ от критикуемого в ней Бачкова, если последний, конечно, в состоянии ответить и хотел бы защитить научные основания своего проекта. Архитектору следовало бы обосновать несколько своих решений, а именно: двухэтажные галереи, третий и четвёртый этаж во въездной башне и башне над Неманом соответственно, а также пристройку к башне (так называемую каменицу). Научно обоснованного ответа Волкову Владимир Бачков дать так и не смог, что говорит само за себя. В случае реализации задуманного башня и галерея могут «подрасти» на этаж. Не трудно догадаться, что это приведёт к удорожанию проекта (не это ли ключевая деталь этой истории?), увеличит нагрузку на гору, и без того терзаемую оползнями, а, кроме того, нанесёт урон аутентичным стенам замка. После довольно значительной шумихи в СМИ, Владимир Бачков и люди поддерживающие его проект всё же сподобились дать что-то вроде ответа Волкову и другим критикам. Телеканал "Гродно Плюс" снял сюжет о работах в замке, в нём архитектор, задумчивым голосом, упомянул «ключ», который «был заложен в пропорциональной системе», вместо того, чтобы сослаться на инвентари, изображения и другие исторические источники, а директор музея Юрий Китурко пытался доказать существование двухэтажной галереи, зачем-то показывая дверной проём, что может наводить на мысль о том, что он и сам не понимал свой аргумент.

Из вышесказанного не следует делать вывод об однозначной правоте, относительно облика замка, Волкова и неправоте Бачкова. Однако если руководитель научной реставрации не находится в поле конструктивного диалога с коллегами, доступного для всех заинтересованных специалистов, и оперирует туманными эстетическими положениями, вместо принятых в исторической науке, это вызывает вопросы об уместности подобного подхода.

Под одним из материалов о ситуации вокруг замка, опубликованном на сайте гродненского СМИ, некий пользователь оставил комментарий, в котором посоветовал минчанину Волкову не соваться в гродненские дела и заявил, что гродненцы построят столько этажей в замке сколько захотят. Есть люди считающие, что главное красота и «не важно как там было при королях». Можно посоветовать любителям лишённой исторических корней красоты замахнуться сразу на создание в центре Гродно Лувра или Собора Святого Петра. Пусть такого тут и не было, зато ведь будет весьма красиво. Желание строить красивое и новое, а не возрождать и сохранять старьё, процветало в СССР, из-за чего Гродно не досчитался многих выдающихся памятников архитектуры. Живо оно и после развала Союза. К примеру, в российском городе Йошкар-Ола создана целая псевдоисторическая улица - Набережная Брюгге, архитектура которой копирует старинную европейскую. Однако Гродно не нуждается в том, чтобы прикидываться Европой – он и есть важная часть исторической Европы. Сказочные замки - созданные из настоящих псевдореконструкторами, неспособными провести качественное, научное возрождение объекта. Разве это то, что нужно Беларуси в целом и Гродно в частности?

Tags: Старый замок, архитектура Гродно
Subscribe

Recent Posts from This Journal

  • Post a new comment

    Error

    default userpic
    When you submit the form an invisible reCAPTCHA check will be performed.
    You must follow the Privacy Policy and Google Terms of use.
  • 1 comment